29 oktober 2008

Verslag Studiedag Archief 2.0: Over verandering gesproken...

citadelNa de voorbeschouwing, nu een nabeschouwing van de studiedag Archief 2.0. In een afgeladen "collegezaal" van het BHIC in de Citadel in 's Hertogenbosch waren afgevaardigden van oa. streekarchivariaten, (gemeente/stads)archieven, ergfoed- en regionale historische centra uit Nederland en België aanwezig. Voor mij - ik was de enige 'particulier' - een boeiende kennismaking met het archiefwezen!

Alle presentaties staan op SlideShare (de titels van de presentatie in dit artikel linken naar de presentaties). De organisatie heeft alle presentatie ook gefilmd en gaat proberen deze op SlideShare te plaatsen zodat je de presentatie en spreker ziet en hoort!

Na een introductie door Christian van der Ven met enkele indrukwekkende Web 2.0 getallen werd de keynote Content genererende archivarissen. Hun identiteit, individualiteit en betrouwbaarheid gegeven door Theo Thomassen, directeur Reinwardt Academie (Amsterdam). Zijn presentatie had als thema auteurschap, wat het betekende (voor archivarissen) en betekent in het licht van Internet en Web 2.0. Verantwoording en identificatie van deelnemers in een community zijn erg belangrijk. Een kritische verhaal!

Hierna was het woord aan Christian van der Ven, coördinator Studiezaal Brabants Historisch Informatie Centrum, 's-Hertogenbosch. In zijn presentatie Archief 2.0 voor dummies. Meemaken! Meebeleven! beschreef hij onder andere de kenmerken van web 2.0: communityvorming, personalisatie, socialisatie, participatie en rolverandering. Naar mijn smaak voldeden de websites uit de introductie van de presentatie, zoals de nieuwsgroep soc.genealogy.benelux, Annonce Revue, Geneaknowhow en Van Papier Naar Digitaal, niet of slechts beperkt aan deze kenmerken (en dus meer web 1.0 dan 2.0). Hierna gaf hij ook toepassingen web 2.0, zoals sociale netwerken (Hyves, Ning), Sociale mediawebsites (YouTube, Flickr), Wiki’s (Wikipedia), Weblogs (blogs), Mashups en functionaliteiten als RSS, tagging en widgets (waaronder het Genealogisch Woordenboek). Hij besloot met de aansporing: Aan de slag [met Web 2.0]! Experimenteer. Leer en deel. Geniet.

Voor de lunch, gaf Luud de Brouwer, webmaster Regionaal Archief Tilburg, zicht op succesvolle internationale projecten op het gebied van Web 2.0. Veel inzichtelijke screenshots (en verhaal) van websites als Wikipedia, Footnote (in mijn ogen het voorbeeld voor de archiefwereld!) en Flickr. De Brooklyn Museum werd aangehaald als erfgoedinstelling die volop met Web 2.0 bezig is, veel experimenteert / actief is op sites als YouTube, Facebook, MySpace, Twitter, Blip.tv en Flickr.

De titel van de presentatie van Tom Cobbaert, adjunct-archivaris ADVN vzw (Antwerpen), was To Tweet, or not to Tweet... Of het nut en onnut van web 2.0-toepassingen voor archivarissen. Zijn presentatie ging met name over hoe web 2.0-toepassingen de beroepsgroep kunnen ondersteunen. Mogelijkheden van Delicious (social bookmarking), Slideshare (delen van presentaties), Twitter, Wiki's en sociale netwerken als Hyves, MySpace, LinkedIn en white-label social netwerk Ning passeerden de revu.

Een tweede optreden van Luud de Brouwer gaf het publiek inzicht in Prille initiatieven van archief 2.0 in de Lage Landen. Websites die langs kwamen waren onder andere Wikipedia (volgens mij present in elke presentatie ;-), particuliere intitiatieven als Genealogie Online en Eindhoven-in-beeld, interactie op de website van het BHIC, de beeldbank van Tilburg en de mogelijkheid om commentaar te geven (en waartoe dat allemaal kan resulteren), de Memory Channel van DiEP, Erf-goed.be en natuurlijk het Nationaal Archief op Flickr commons. Hij sloot af met de stelling: Laat je verrassen door de bezoeker! Ze willen meer dan je denkt. Ze kunnen meer dan je denkt. Ze weten meer dan je denkt.

Petra Schoen, projectleider NA4all Nationaal Archief (Den Haag) gaf een presentatie over het project NA4all (naar een digitaal Nationaal Archief). Dit project heeft als doel om een toekomstvast platform met open infrastructuur en een innovatieve, klantgerichte website met bijbehorende diensten op te zetten. Uitgangspunten voor het project zijn imago, gebruiksgemak, bezoekersparticipatie, open standaarden, modulaire opbouw, breedte boven diepte (dit punt gaf naar mijn gevoel de meeste "beroering" onder de archivarissen), gebruik populaire tools, open source en beheerbaar. Alhoewel het project nog in de beginfase zit (oplevering voorjaar 2010) klonk het plan goed, ambitieus. In de discussie merkte je dat veel (kleine en middelgrote) archieven naar het ("grote") Nationaal Archief kijken en willen leren van hun ervaringen.

Het verhaal van Tim de Haan, projectadviseur en informatieanalist bij het Nationaal Archief (Den Haag) was bedoeld om inzicht te geven over hoe de ontwikkelingen van morgen vandaag al manifest zijn. Als trends noemde hij mobiel (internet), het alom aanwezig zijn van internet en het steeds vanzelfsprekender worden van Internettoepassingen ("een huisvrouw van een filmpje via haar mobiel zonder problemen op YouTube zetten"). Locatie wordt steeds belangrijker, vervlechting van applicaties (mashups) en veranderingen in de hardware en interface (touchscreen/wii). Waarschuwende woorden waren er ten aanzien van auteursrechten en privacy, moeten deze herzien worden? Op zich een interessant verhaal maar ik miste de link met Web 2.0 en het archiefwezen...

De studiedag werd afgesloten met een publieksdiscussie die werd ingeleid door Bart de Nil, medewerker FARO (Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed) en geleid werd door Theo Thomassen. Helaas waren de presentaties uitgelopen dus was er voor dit onderdeel maar weinig tijd. Het gevoel dat ik kreeg is dat archieven wel willen maar door beperkte mankracht/financiën nog niet heel actief zijn qua Web 2.0. Zij kijken naar inititieven als dat van het Nationaal Archief en willen graag gebruik maken van opgedane kennis. Het sociale netwerk Archief2.0 biedt voor deze samenwerking een goede basis.

Na afloop werd aan de aanwezigen werd gevraag om de volgende zin af te maken "In 2018 zijn archieven ...". Het resultaat is hieronder te zien (via Flickr):

Voor mij was de studiedag de verlofdag die ik er voor moest opnemen zeker waard. Qua Web 2.0 heb ik dan niet zo gek veel nieuws gehoord, het was voor mij een boeiende kennismaking met het archiefwezen en hun kijk op Web 2.0 tijdens een goed georganiseerde studiedag. Ook kon ik eindelijk personen eens de hand schudden (in real life) die digitaal vriend zijn en heb ik weer nuttig kunnen netwerken!



Update 6/11/2008: video materiaal staat online!




[Archief 2.0] Inleiding Christian van der Ven from Archief 2.0 on Vimeo.

26 oktober 2008

Archieven gaan web 2.0

Internet ontwikkelt zich naar een socialer en interactiever podium. Consumenten van informatie gaan produceren, producenten consumeren ook. Andere rollen vereisen een nieuwe mentaliteit, een andere dienstverlening en nieuwe tools. Weblogs, Hyves, wiki's, YouTube, rss, Flickr, tags enzovoort... Web 2.0 dus. Het web verandert. Hoe kunnen archieven en archivarissen mee veranderen?

Op 27 oktober is "Archief 2.0" onderwerp van een studiedag, georganiseerd door de actieve online community Archief 2.0. De presentaties van de studiedag van oa. Christian van der Ven (BHIC) en Tom Cobbaert kunt u (nu al) inzien via SlideShare.

Helaas, u kunt er niet bij zijn, van de 120 aanmeldingen (!) zijn er maar 80 uitgenodigd om naar 's Hertogenbosch te komen. Ik ben één van de gelukkigen! Aangezien ik geen iPhone-achtig apparaat heb kan ik niet live-bloggen (=artikels plaatsen op mijn weblog tijdens een evenement/gebeurtenis). Vandaar: vandaag een voorbeschouwing en later een nabeschouwing!

Web 2.0 in de praktijk: een voorbeeld scenario

Ik heb vandaag mijn gedachten eens laten gaan over archieven en web 2.0, hoe dat er in de praktijk kan uitzien. Voor zowel gebruiker als archief (het is geen bedreiging!). Het resultaat is te zien en te horen (alleen op Slideshare zelf) in de 6 minuten durende slidecast Archieven gaan Web 2.0 (welke geen onderdeel van de studiedag uitmaakt).



View SlideShare presentation or Upload your own. (tags: genealogie archief2.0)

09 oktober 2008

Werk aan de winkel voor deelnemers Archieven.nl prijs 2008

De archieven.nl prijs 2008 voor de beste geschiedenis website wordt dit jaar georganiseerd door DE REE archiefsystemen en het Historisch Nieuwsblad. Het aantal categorieën is dit jaar is uitgebreid: archiefdiensten, historische verenigingen, musea en historische themawebsites. Per categorie valt er een eervolle vermelding te behalen. Over deze categorieën heen zal één onbetwiste winnaar gekozen worden.

Technisch kwaliteit websites

De criteria voor deelname hebben betrekking op vindbaarheid, inhoud, gebruikersvriendelijkheid, vormgeving en techniek. Zoals de archieven.nl website ook op de tips pagina uitlegt is toegankelijk een belangrijk aspect. Eén van de manieren om dit te realiseren is om de website op te zetten volgens de geldende richtlijnen en standaarden. Als een website is opgebouwd uit geldige (X)HTML, wat eenvoudig gecontroleerd kan worden bij het W3C, dan is de kans groot dat de website er in alle type browsers (en besturingssystemen) hetzelfde uitziet. Een andere set richtlijnen, die bij wet geldt voor overheidssites, vormen de Webrichtlijnen: "Overheden en bedrijven staan voor de uitdaging hun websites zó te bouwen dat ze zowel voor mensen als voor browsers en zoekmachines optimaal toegankelijk zijn. Voor het bouwen van websites bestaan internationaal erkende afspraken in de vorm van webstandaarden. Toepassing van deze standaarden levert beduidend betere websites op." Een deel van de 125 richtlijnen (47 stuks) kunnen ook online eenvoudig getoetst worden.

Resultaten controles

Als je de website van alle deelnemers aan de archieven.nl 2008 prijs (en de organisatie zelf ;-) controleert via W3C dan blijkt dat veel deelnemers nog wel wat werk te verrichten hebben. In onderstaande tabel geeft het cijfer in de tweede kolom (W3C) het aantal fouten aan. De websites die synctactisch correcte websites hadden heb ik daarnaast nog op de webrichtlijnen getoetst, dit is weergegeven in de derde kolom (WR). Hierbij geldt hoe hoger hoe beter, met een maximum van 47 punten. De tabel is zo gesorteerd dat de websites met de hoogste technische kwaliteit per categorie bovenaan staan.

Archiefdiensten W3C WR
Regionaal Archief Tilburg - Jongerenpagina 0 40
Het Utrechts Archief 0 39
Stadsarchief Amsterdam 0 36
Drents Archief 0 29
Historisch Centrum Overijssel 1
Instituut Collectie Nederland 5
Rijckheyt - Centrum voor regionale geschiedenis 6
Brabants Historisch Informatie Centrum 7
Het Markiezenhof 8
Keesings Historisch Archief 8
Streekarchivariaat Regio Achterhoek 13
Digitale Atlas Geschiedenis 22
Haags Gemeentearchief / Haagse Scholen 22
Regionaal Historisch Centrum Eindhoven 50
Fries Historisch en Letterkundig Centrum 63
Nationaal Archief 70
Internationaal Informatiecentrum en Archief voor de Vrouwenbeweging 82
KB/Geheugen van Nederland 124
Film in Friesland 386



Historische verenigingen W3C WR
Vereniging Oud Hoorn 0 41
Historische Vereniging Maassluis 3
Overkwartier van Gelre 5
Heemkundekring Weerderheem 5
Tuinhistorisch Genootschap Cascade 5
Historische Vereninging Nieuwerkerk aan den IJssel 8
Stichting Historische Reeks Land van Heusden en Altena 8
Stichting Noviomagus.nl 11
Stichting Historisch Erfgoed Veldhoven 12
Historisch Genootschap Oud Soetermeer 16
Historische Vereniging Oudheidkamer Rhenen en Omstreken 18
Het Collectieve Geheugen van Gieten 20
Historische vereniging Rijswijk 24
Stichting Oudheidkamer Enter 24
Stichting Historie Peel-Maas-Niersgebied 26
Historische Vereniging Suyder Cogge 31
Vereniging Jan van Hout 38
Vrienden van de Wijenburg 39
Documentatiestichting Leeuwarderadeel 43
Kistemaker Netwerk 45
Historisch Genootschap Lochem-Laren-Barchem 56
Heemkundevereniging Geulle 59
Historische Kring Laren 224
Stichting Westfriese Families ** 1



Musea W3C WR
Slot Zuylen 0 41
Oorlogsmusea 6
Rijksmuseum 7
Hannema Huis 16
Verzetsmuseum Amsterdam 16
Stichting Oud Sint Pieter 20
Stichting Circusarchief 22
Twentse Welle 53



Historische themawebsites W3C WR
Genealogie Online ** 2 0 47
Stamboom Forum ** 2 0 47
Beeldbank WO 2 0 42
En Toen.nu - de Canon van Nederland 0 41
Nederlands Centrum voor Volkscultuur 0 41
Nostalgie Net 0 40
Begrippenlijst Nederlands-Indië 0 39
Stichting Informatie Wereldoorlog Twee 0 38
VPRO 1
Universiteit van Amsterdam 1
Thematis 1
Stichting Dodenakkers.nl 3
Spoorlijn Kampen-Zwolle 3
Stichting Haags Industrieel Erfgoed 3
Archieven.org 4
Forum Eerste Wereldoorlog 4
Gerardweel.nl 8
Hinthamerpark in de oorlog 9
Het verhaal van Groningen 9
Historisch Toerisme Bureau 11
Berts Geschiedenissite 11
In Europa 11
Kennis Infrastructuur Cultuurhistorie 12
Luchtvaartarchief Herman Dekker 12
Kamparchieven.nl 14
Stichting Kennispunt Mei 1940 19
Het geheugen van Almere 20
Vereniging Vrienden Amsterdamse Gevelstenen 21
De Seesinkbeek 22
Stichting de Greb 23
Instituut voor Nederlandse Geschiedenis 23
Anno 27
Geschiedenis.nl 28
Adoptiegraven.nl 28
Pararesearch Team 30
Stichting Historie der Techniek 31
Van de hak op de tak: geschiedenis vanaf 1954 39
A.A. Brediusstichting 43
Centraal Bureau voor Genealogie 46
Collectie Utrecht 60
Smit Transformatoren 64
Go2War2 69
WK 74 Finale 74
De Holocaust - Lest We Forget 90
Villa Bouchina.nl 112
De Eerste Wereldoorlog 1914-1918 199
Historiek.net 305
Sportgeschiedenis.nl 322
Geneaknowhow 323
Nederland in de Tweede Wereldoorlog 333
WW2 Awards 475
Mijn Arnhem.nl 804
Foekje Dillema.nl 992
Strijdbewijs 1345



Organisatie (geen deelnemers) W3C WR
DE REE archiefsystemen 20
Archieven.nl 30
Historisch Nieuwsblad 230

** 1 - Deze website kon door het W3C niet gecontroleerd worden vanwege een coderingsprobleem op de website.
** 2 - Genealogie Online (winnaar archieven.nl 2007 prijs) en het Stamboom Forum zijn websites waarvan ik de initiatiefnemer en beheerder ben.

Uitslag archieven.nl 2008 prijs

Ik raad alle deelnemers aan om de technische kwaliteit van de eigen website te verbeteren, niet alleen voor de prijs maar meer ten behoeve van al uw bezoekers. De archieven.nl 2008 prijs gaat uiteraard niet alleen om de technische kwaliteit. De jury, bestaande uit Amanda Kluveld en Ronald van Raak, zal naar ik aanneem ook/vooral naar de inhoud, smoel en doel van de websites kijken. De winnaar zal bekend worden gemaakt in het Historisch Nieuwsblad, nummer 1 van 2009, tot dan blijft het dus spannend!

[update 14-10-2008] Een andere handige website die gebruikt kan worden om de toegankelijkheid van websites te beoordelen is WAVE - Web Accessibility Evaluation Tool (deze is ook beschikbaar als een Firefox plugin)! Van de websites die 0 fouten volgens het W3C hadden hebben de volgende websites "no accessibility errors": Drents Archief, Vereniging Oud Hoorn, Slot Zuylen, En Toen.nu - de Canon van Nederland, Nederlands Centrum voor Volkscultuur, Stichting Informatie Wereldoorlog Twee, Stamboom Forum en Genealogie Online.