21 december 2012

Toestemming voor publicatie?!

imageHet (verwerken en) publiceren van gegevens van levende personen is alleen mogelijk als de personen in kwestie hier uitdrukkelijke toestemming voor hebben gegeven. Ik pleit voor het expliciet vermelden van deze toestemming in publicaties!

Privacy

Het kan niet vaak genoeg herhaald worden: je kunt niet zo maar gegevens van levende personen (verwerken en) publiceren. Zelfs niet als het al gepubliceerd is, mag je het niet zo maar herpubliceren.

Stamboomonderzoekers moeten heel voorzichtig zijn met de gegevens van levende personen, de Wet Bescherming Persoonsgegeves bevat strikte regels voor de verwerking.

Maar deze wet bevat ook uitzonderingen! Eén van de uitzonderingen is dat de gegevens van een levende persoon wel (verwerkt) en gepubliceerd mogen worden als de persoon in kwestie hier uitdrukkelijke toestemming voor heeft gegeven (die hij/zij overigens ook weer kan intrekken!).

Is er wel of geen toestemming?

Wanneer er in een gepubliceerde stamboom - in boek, tijdschrift of Internet - gegevens van levende personen voorkomen kan er toestemming voor zijn gegeven. Of, en dat is fout, de auteur publiceert bewust of onbewust persoonsgegevens zonder de vereiste toestemming.

De wet vereist niet dat als er toestemming is gegeven, de toestemming vermeld moet worden. Maar ik pleit er voor dat, wanneer er gegevens van levende personen worden gepubliceerd, er wel duidelijk wordt vermeld dat de persoon in kwestie toestemming heeft gegeven.

Voorbeeld van expliciete melding

Op Genealogie Online worden geen gegevens van levende personen gepubliceerd. Tenzij de auteur aangeeft bij een persoon uit zijn of haar gegevensverzameling dat er toestemming is voor publicatie is. Als de auteur aangeeft dat er toestemming is, dan wordt deze toestemming ook in de publicatie duidelijk zichtbaar gemaakt.

Melding toestemming publicatie Genealogie Online

Dit geldt overigens zowel voor de openbare publicaties op Genealogie Online als de publicaties met een toegangspoort, die alleen toegankelijk zijn voor genodigden (van de auteur). Want ook het publiceren van gegevens van levende personen ‘achter een login’ mag alleen als de personen in kwestie hier toestemming voor hebben gegeven!

Een voorbeeld van een vermelding van toestemming is te zien in Stamboom Cuperus en Holterman. Hier heeft de auteur toestemming gegeven voor het publiceren van zijn eigen gegevens en die van zijn echtgenote.

Laat zien dat er begrip van en voor privacy is!

Het duidelijk melden van de toestemming draagt ook bij aan de educatie omtrent privacy. Lezers van publicaties met meldingen van toestemming worden hierdoor weer gewezen op het feit, dat het (verwerken en) publiceren van gegevens van levende personen alleen is toegestaan na toestemming van deze personen, anders niet.

Stempel van kwaliteitOok geven dergelijke meldingen van toestemming aan dat er bewust wordt omgegaan met de privacy van levende personen.

Want zeg nu zelf, als je een publicatie op Stamboom Nederland ziet (een website van het Centraal Bureau van Genealogie), zoals bijvoorbeeld de publicatie van Henk Roelink, met gegevens van overleden maar ook een heleboel ogenschijnlijk levende personen, welk beeld roept dit dan op over het besef van privacy bij auteur en CBG?

11 december 2012

Wat is de waarde van zoeken op twee namen?

Toen de beta versie van WieWasWie in juli 2012 live ging, ontstond er al snel rumoer over het feit dat het zoeken op twee personen ontbrak. Deze zoekfunctie is eind november alsnog beschikbaar gekomen in WieWasWie via Uitgebreid zoeken. In december werd er aangekondigd dat deze functie onderdeel wordt van een abonnement. Er wordt dus een prijs gehangen aan deze functie, aan de gebruikers om de waarde in te schatten.

Zoeken op wat?

Op diverse genealogische websites is er de mogelijkheid om op een tweede persoon te zoeken, soms onder opties of geavanceerd zoeken. Vooral voor genealogen die een Visser zoeken die is getrouwd met een Jansen een handige functie. De uitwerking van deze functie verschilt per website, soms is de rol van deze persoon onbepaald of juist alleen de echtgeno(o)t(e), bij andere websites - zoals WieWasWie - kun je de rol van deze tweede persoon ook selecteren (kind, ouder, getuige, vorige partner, enz.).

Waar zoeken op twee personen?

Een rondgang langs diverse genealogische websites levert het volgende overzicht op van websites die de zoeken op twee namen wel en (opmerkelijk genoeg) niet ondersteunen.

allefriezen.nl ja
allegroningers.nl ja
ancestry.com ja
archiefleiden.nl *1 ja
archieven.nl *2 ja
cbg.nl nee
bhic.nl ja
digitalestamboom.nl ja
drenlias.nl ja
familysearch.org ja
gahetna.nl nee
genealogieonline.nl ja
geneanet.org ja
genlias.nl ja
myheritage.com ja
mocavo.com ja
schouwen-duivenland.nl*3 ja
stamboom.nl ja
stamboomnederland.nl nee
stamboom.ngv.nl nee
wiewaswie.nl ja
uwstamboomonline.nl nee
zeeuwengezocht.nl ja

*1 idem voor andere archiefwebsites door leverancier Picturae
*2 idem voor andere archiefwebsites door leverancier De Ree
*3 idem voor andere archiefwebsites door leverancier DeventIt
 

Speciale aandacht gaat uit naar de geel gemarkeerde websites: WieWasWie, het Franse Geneanet en het Amerikaans Mocavo. Wat deze websites namelijk alle drie doen is de geavanceerde zoekfuncties beschikbaar stellen via een betaald abonnement.

Bieden van een aantrekkelijke abonnement

Op zich is het een valide keuze van deze (commerciële) websites. Er is immers geïnvesteerd in deze complexere functionaliteit en vraagt over het algemeen ook iets meer van een server. Als commerciële speler probeer je daarnaast de functionaliteit in de abonnementen zo aantrekkelijk mogelijk te maken. En nog algemener: aan waarde mag een prijskaartje hangen!

WieWasWie (bij monde van het CBG) geeft aan dat het de inkomsten nodig heeft om de service in de lucht te houden en te verbeteren. Op zich vind ik het goed dat de overheid zegt dat - na een startsubsidie van zo’n 4 miljoen euro - de website WieWasWie z’n eigen broek moet op houden (dus geen subsidie infuus). Het CBG krijgt via het Nationaal Archief jaarlijks zo’n 1,8 miljoen euro voor “voor beheer en onderhoud van de ontwikkelde digitale infrastructuur zoals WieWasWie”. Daarnaast dragen de aan WieWasWie deelnemende archieven financieel bij. Ter vergelijking: Genlias kostte jaarlijks 185 duizend euro en werd opgebracht door de deelnemende archieven.

Ik heb enige ervaring met de exploitatie van (genealogische) websites, maar hoe het geld besteed is en wordt kan ik niet geheel bevatten. Enige transparantie in kosten en opbrengsten kan wellicht het ongeloof op dit punt wegnemen en gebruikers overtuigen dat de voor het abonnement gevraagde 18,50 euro per jaar goed besteed wordt.

image

Een ander moeilijk punt (qua communicatie) is natuurlijk het feit dat WieWasWie opvolger is van de gratis Genlias. Het zoeken op twee namen wordt door menigeen dan ook gratis in WieWasWie verwacht. In eerste instantie was dit ook zo, maar in de nieuwe abonnementstructuur moet er betaald worden voor “Uitgebreid zoeken, waaronder exact/bevat/synoniem, op 2 personen, met filters, sortering per kolom en links naar gerelateerde personen op documentdetailpagina”. De basisfuncties filters en sortering ga ik zeker missen. WieWasWie is in mijn ogen geen Google voor historische documenten en persoonsinformatie meer…


Bij een abonnement verwacht je
dat je meer krijgt, maar het voelt nu aan
als gratis krijg je minder.


Het unique selling point is nu dat WieWasWie een centrale database is van historische persoonsgegevens. Maar de kostenbewuste Nederlander weet dat elke archiefwebsite de gegevens ook zelf biedt, inclusief zoeken op twee namen (zie tabel)! En ook dat niet alle archieven deelnemen in WieWasWie. Het los doorzoeken van deze websites is en blijft mogelijk, deels dus noodzakelijk voor de “niet WieWasWie archieven”. Ter ondersteuning van het doorzoeken van deze archiefwebsites is er de Genealogie Werkbalk.

Ik was bereid te betalen voor een Premium abonnement WieWasWie, er was door de belofte van de scans een gepercipieerde waarde. De scans moet ik nu kopen of gratis downloaden bij de archiefwebsites.

Of ik een abonnement neem bij WieWasWie? Het zal afhangen van mijn indruk van de WieWasWie boekhouding en mijn inschatting of een abonnement mij de gewenste waarde zal opleveren…