28 november 2016

Ondersteuning bij invoer van een juiste datum en precieze plaatsnaam in verschillende stamboomprogramma's

Er worden heel wat gegevens ingevoerd in stamboomprogramma’s, een groot deel zal met de hand worden gedaan. In hoeverre behoeden stamboomprogramma’s gebruikers om verkeerde of onvolledige informatie in te voeren? Ik probeerde onder andere een geboorte op 32-14-2899 te Zevenhuizen in te voeren in diverse stamboomprogramma's.

Datums en plaatsnamen van kwaliteit

Een typefout in een datum is snel gemaakt. Datums zijn gelukkig eenvoudig automatisch te controleren. Uitgaande van de Gregoriaanse kalender is per maand het maximale dagnummer bekend en een maandnummer hoger dan 12 komt niet voor. Een gebeurtenis in de toekomst moet toch een waarschuwing opleveren.

Bij plaatsnamen is het issue niet zo zeer typefouten, maar het feit dat plaatsnamen niet compleet genoeg worden opgegeven. In onderstaande kaart geeft elke gele pin de locatie van de plaats Zevenhuizen weer. Welke wordt er bedoeld? 

zevenhuizen_in_nl

Als een stamboomonderzoeker in zijn stamboom Zevenhuizen invoert is dit dus niet genoeg, een gemeentenaam, provincie en land horen er bij om de juiste plaats aan te duiden, wellicht zelf geografische coördinaten. Qua ondersteuning van gebruikers is het selecteren van een plaats handiger dan het iedere keer handmatig invoeren.

Hieronder wordt per stamboomprogramma beschreven in hoeverre ongeldige datums uit uw database worden geweerd en op welke wijze het stamboom programma omgaat met plaatsnamen.

Aldfaer > datums

Wanneer er in een datumveld een ongeldige waarde wordt ingevuld, verandert Aldfaer deze waarde als je uit het veld springt. Dit doet Aldfaer zonder enige waarschuwing, waardoor het dus zo kan gebeuren dat u niet door heeft dat de waarde is aangepast. De oude waarde is weg, wat het herstellen kan bemoeilijken.

Hieronder een tabel met invoer en de waarde die Aldfaer er van maakt:

Invoer
Opgeslagen waarde
30-14-2899
14-?-2899
7/28/2899
28-?-2899
30 feb 2899
28-02-2899
32-01-2899
?-01-2899
31 april 2899
30-04-2899

Datum kunnen op verschillende wijzen ingevoerd worden, dus met – of / en maandnaam in plaats van nummer. Maar wanneer er een fout zit in het maandnummer gebruikt Aldfaer deze waarde ineens als dagnummer en plaatst een vraagteken bij de maand. Wanneer er een dagnummer wordt ingevuld die “te hoog” is dan wordt het dagnummer gewijzigd in de laatste dag van de maand. Tenzij het dagnummer groter is dan 31 dan wordt het dagnummer gewijzigd in een vraagteken. Invoer van jaartallen in de toekomst wordt door Aldfaer niet opgemerkt.

Aldfaer > plaatsen

Bij het invoeren van een waarde in een plaatsnaamveld vindt er geen enkele controle plaats. Je kunt geen waarde selecteren uit een lijst. Het is dus volledig aan de gebruiker om er elke keer aan te denken een zo volledig mogelijke plaatsnaam in te voeren.


Family Tree Builder > datums

Wanneer er in een datumveld een ongeldige waarde wordt ingevuld, verwijdert Family Tree Builder deze waarde als je naar een ander tabblad gaat of een dialoogvenster sluit. Dit doet Family Tree Builder zonder enige waarschuwing, waardoor het dus zo kan gebeuren dat je het niet door hebt dat de waarde is aangepast. De oude waarde is weg, wat het herstellen kan bemoeilijken.

Een ongeldige waarde betekent in het geval van Family Tree Builder een waarde die (met Nederlandse instellingen) niet voldoet aan xx-xx-xxxx, waar bij x voor een getal staat. Controles of het bestaande dagen of maanden zijn worden er vreemd genoeg niet uitgevoerd. Een jaartal in de toekomst wordt ook niet bezwaarlijk gevonden.

Hieronder een tabel met invoer en de waarde die Family Tree Builder er van maakt:

Invoer
Opgeslagen waarde
30-14-2899
30-14-2899
7/28/2899
(lege waarde)
30 feb 2899
(lege waarde)
32-01-2899
32-01-2899
31 april 2899
(lege waarde)

Family Tree Builder biedt wel een invoerhulp bij datums wat de kans op typefouten erg verlaagd. De invoerhulp maakt het ook mogelijk om datum om te zetten van of naar de Hebreeuwse of de Frans Republikeinse kalender.

image

Family Tree Builder > plaatsen

Family Tree Builder geeft suggesties voor plaatsnamen. Heel bruikbaar zijn de suggesties helaas niet in onze testcase. Allereerst wordt er slechts één Zevenhuizen genoemd. Verder wordt een postcode gehanteerd als nadere aanduiding. Nu is 2761 inderdaad de postcode van Zevenhuizen in de gemeente Zuidplas in Zuid-Holland, maar weinig mensen zullen dit uit hun hoofd weten. De suggestie lijkt er op te wijzen dat er gebruik wordt gemaakt van een postcode database, hetgeen voor historische plaatsen die niet meer bestaan toch een probleem is.

image

Family Tree Builder haalt automatisch de coördinaten van een plaats op, maar dit gaat zoals in bovenstaande Zevenhuizen test dus niet altijd goed. Advies is om zelf altijd minimaal de provincie en landnaam toe te voegen en dan via de Landkaarten functie een controle uit te voeren of de juiste is herkend.


Geneaal > datums

Het invoeren van datum moet in Geneaal op basis van de syntax DDMMJJJJ, dus dagnummer, maandnummer en jaartal. Is een getal kleiner dan 10 dan dient er een voorloopnul gebruikt te worden, dus 2 februari 1902 moet worden ingevuld als 02021902. Niet heel leesbaar/gebruikersvriendelijk. Als er een foutieve datum wordt ingevuld dan geeft Geneaal een waarschuwing weer (waarbij de invoer niet aangepast wordt) en zonder invoer van een juiste datum kun je niet naar een ander veld.
Een jaartal in de toekomst is niet geldig. Een dagnummer hoger dan 31 en maandnummer hoger dan 12 wordt ook niet geaccepteerd. Helaas is er geen controle of een dagnummer geldig is in de ingevoerde maand, waardoor er toch nog foute datums kunnen binnenglippen.

Hieronder een tabel met invoer en de waarde die Geneaal er van maakt:

Invoer
Opgeslagen waarde
30142899
(waarschuwing)
30122899
(waarschuwing)
30121899
30121899
32011899
(waarschuwing)
30021899
30021899 (geen waarschuwing!)
31041899
31041899 (geen waarschuwing!)

Geneaal > plaatsen

In Geneaal kun je een plaats selecteren uit een lijst van plaatsen die u zelf opvoert. Per plaats kan een provincie/staat en land/natie worden toegevoegd. Helaas zie je de provincie en landnaam niet terug in de gebruikersinterface. Ook jammer dat in de uitklaplijst met provincies (die niet is aan te passen) alleen Nederlandse provincies staan en Zuid- en Noord-Holland en Noord-Brabant alle een koppelteken missen. Er kunnen geen coördinaten opgevoerd worden.

image


GensDataPro > datums

GensDataPro herkent verschillende schrijfwijzen van datums en slaat hierbij de datum op in JJJJMMDD vorm en wordt ook een leesbare vorm getoond naast het invoerveld. Hierbij is er enige controle op juistheid van dagnummer en maandnummer. Wordt er een ongeldige maand ingevoerd dan wordt in de opgeslagen waarde nullen ingevuld bij de maand, zonder waarschuwing. De controle van de dagnummers is niet heel sterk, de niet bestaande 30 februari en 31 april kunnen gewoon ingevoerd worden.

Hieronder een tabel met invoer en de waarde die GensDataPro er van maakt:

Invoer
Opgeslagen waarde
30-14-2899
28990030 (30 2899)
7/28/2899
28990728 (28 jul 2899)
30 feb 2899
28990230 (feb 2899)
32-01-2899
28990032 (32 2899)
31 april 2899
28990431 (31 apr 2899)

GensDataPro > plaatsen

GensDataPro werkt op basis van een plaatsnamenlijst die u zelf kunt bewerken en uitbreiden. Het scherm nodigt uit de provincie te kiezen op basis van het geselecteerde land. De standaard meegeleverde set bevat 4 Zevenhuizens, inclusief coördinaten die op een eenvoudige kaart worden weergegeven.

image

Bij het invoeren van een plaatsnaam bij bijvoorbeeld geboorte of overlijden kunt u het recordnummer van de plaats invoeren of starten met typen van de plaatsnaam waarbij er slim ingevuld wordt op basis van de plaatsenlijst.


RootsMagic > datums

De controle en herkenning van datums in RootsMagic is solide. Datums met – / of maandnaam worden herkent en omgeschreven naar dagnummer maandnaam (in het Engels) en jaartal. Als de datum ongeldig is kleurt het datumvak geel en wordt de datum niet herschreven. Zo zie je dus snel of een datum goed is ingevoerd of niet. Controle van niet bestaande dagen binnen een maand wordt ook goed uitgevoerd.

Hieronder een tabel met invoer en de waarde die RootsMagic er van maakt:

Invoer
Opgeslagen waarde
30-14-2899
30-14-2899 (waarschuwing)
7/28/2899
28 July 2899
30 feb 2899
30 feb 2899 (waarschuwing)
32-01-2899
32-01-2899 (waarschuwing)
31 april 2899
31 april 2899 (waarschuwing)

Alhoewel de handmatige invoer dus al goed is wordt er ook een eenvoudige datum invoer geboden waar de juiste datum op een kalender geselecteerd kan worden.

image

RootsMagic > plaatsen

In RootsMagic wordt er gewerkt met een initieel lege plaatslijst. Het vinden van plaatsinformatie wordt ondersteund via een Gazetteer (=alfabetische lijst van aardrijkskundige namen), die bij de invoer Zevenhuizen 8 varianten geeft als suggestie.

image

De plaatsen in de Place List kunnen ook bewerkt worden waarbij de breedte- en lengtegraad handmatig ingevoerd kunnen worden of via GeoCoding automatisch opgehaald kunnen worden.

image

Welke stamboomprogramma’s hebben oog voor de kwaliteit van ingevoerde gegevens?

In de volgende tabel wordt weergegeven in hoeverre een goede datum controle beschikbaar is en er ondersteuning is op het vlak van plaatsnamen. Groen is goed, oranje is matig en rood is niet goed.

Programma
Datum controle
Plaatsnaam assistentie
-
(geen waarschuwing, wijzigt invoer)
-
-
(geen waarschuwing, wijzigt invoer)
-
(plaatsnamen-
lijst)
-
(geeft waarschuwing)
-
(plaatsnamen-
lijst)
-
(geen waarschuwing, wijzigt invoer)
+
+
+


Ter afsluiting informatie over de in deze test gebruikte stamboomprogramma’s:

Programma
Versie
Prijs
6.1
gratis
39%
8.0
gratis
21%
9.1
gratis
< 1%
2.9.9.2
€ 70,- (*)
8%
7.2.1
$ 29,95
< 1%
*) € 60,- voor NGV leden



Eerder in deze reeks verschenen:

13 november 2016

Scans en bronvermeldingen toevoegen in verschillende stamboomprogramma’s

knipselStel: u vindt via de website Delpher een advertentie in de krant met daarin melding van de verloving van uw oud-oom en oud-tante. Natuurlijk wilt u deze verloving opnemen in uw genealogische database bij het koppel, uiteraard met scan en bronvermelding. In dit artikel toon ik hoe hoe dit werkt (of niet) in de stamboomprogramma’s Geneaal, Aldfaer, Family Tree Builder, GensDataPro en RootsMagic.

Geneaal

Een verloving maakt in Geneaal geen onderdeel uit van de standaard gegevens die ingevoerd kunnen worden bij een relatie. Wel kan ondertrouw, huwelijk, kerkelijk huwelijk en scheiding worden vastgelegd.

geneaal1

Het is mogelijk om informatie over andersoortige feiten vast te leggen, zowel op het niveau van personen als relaties. Deze extra velden dient u eerst (eenmalig) te definiëren via het Bijzondere functies menu item.

geneaal0

Als type kan alleen tekst of memo worden gekozen, helaas niet datum (zodat er datum controle is) of plaats (zodat er een uitklapmenu met plaatsen verschijnt).

Als het veld is toegevoegd kunnen bij het bewerken van de relatie op het tabblad Extra velden de gegevens van de verloving ingevuld worden.

geneaal3

Geneaal heeft geen gestructureerd bronnensysteem. Bronvermeldingen kunnen alleen in ongestructureerde tekstvorm worden opgenomen in opmerking/referentie velden of een “extra” tekstveld.

Teksten en beelden kunnen alleen gekoppeld worden aan een persoon. Hierbij kan bij de afbeelding een titel en beschrijving worden opgegeven. In de beschrijving kan een transcriptie en bronvermelding in tekstuele vorm (als notitie) worden opgenomen. Maar let op, bij de partner moet deze handeling herhaald worden!

geneaal2

Bronvermeldingen ingevoerd bij standaard feiten komen in het GEDCOM bestand als notities, dus zullen in de ontvangen programma of website niet als bronvermelding herkend worden. De extra velden zijn met een niet standaard GEDCOM opgenomen, dit is op zich geldig maar waarschijnlijk gaat deze informatie verloren bij import in een andere programma of website. De standaard optie bij afbeeldingen is dat deze niet opgenomen worden in de uitvoer, als bij elke afbeelding het vinkje goed is gezet komen de referenties naar de afbeeldingen, inclusief de titel en notitie wel in het GEDCOM bestand terecht.

Conclusie: het koppelen van een bron inclusief scan aan een (niet standaard) gebeurtenis in een relatie is niet goed mogelijk.

Aldfaer

Een verloving kan in Aldfaer niet direct op het Huwelijk tabblad worden ingevuld, dat biedt alleen invulvelden voor de standaard feiten huwelijk, ondertrouw, een kerkelijk huwelijk en beëindiging.

aldfaer1

Om de verloving toch vast te leggen kan er een nieuw feit aangemaakt worden. In de uitklaplijst met soorten feiten komt geen verloving voor, dus kiezen we hier Overig. In de uitklaplijst die dan verschijnt met de naam Categorie vullen we Verloving in. In het inhoud vak, wat in feit één groot ongestructureerd tekstveld is, wordt de transcriptie van de advertentie gezet.

aldfaer2

Aldfaer kent geen gestructureerd bronnensysteem, er kan alleen een ongestructureerde tekst ingevuld worden in het veld Bron. Hierin zetten we een zelf samengestelde bronvermelding in naar de Haagsche Courant, inclusief directe URL naar het artikel in Delpher.

De verloving-als-feit kan bij opvoeren ook direct toegevoegd worden bij de partner. Maar, feiten worden in Aldfaer genoteerd per persoon. Dus als er later een aanpassing gedaan moet worden aan het feit dan moet dit plaatsvinden bij beide personen iets wat makkelijk over het hoofd kan worden gezien.

Bestanden kunnen alleen gekoppeld worden aan een persoon, niet aan bronnen, feiten of meerdere personen. De scan van de advertentie wordt dan ook gekoppeld aan de persoon. Een enkel opmerkingen veld bij het bestand kan dienen om de vindplaats van de scan te noteren. Helaas dient deze handeling herhaald te worden voor de partner.

aldfaer3

De informatie wordt deels op een gestructureerde wijze ingevoerd, in het geëxporteerde GEDCOM bestand is alle informatie wel opgenomen, maar bronnen is de meeste eenvoudige vorm en afbeeldingen gekoppeld aan personen (niet aan de bronvermelding). Wanneer het GEDCOM bestand wordt ingelezen in een ander stamboomprogramma of website dan zullen de bronnen wel herkend worden, ook de feiten zullen waarschijnlijk herkend worden, maar zijn gekoppeld aan personen niet aan het koppels.

Conclusie: het koppelen van een bron inclusief scan aan een (niet standaard) gebeurtenis in een relatie is niet goed mogelijk.

 

Family Tree Builder

Family Tree Builder is het stamboomprogramma van MyHeritage, deze is beschikbaar in vele talen waaronder het Nederlands. In Family Tree Builder kunnen er feiten worden toegevoegd aan gezinnen, waaronder een verloving.

ftb1

Via een “feit vermelding” kan een bronvermelding worden toegevoegd aan het feit. Hiertoe maken we eerst een bron aan voor de Haagsche Courant via het “archief” (of vindplaats/repository) van Delpher.

ftb2

Hierna kan de bronvermelding worden ingevoerd, waarbij er ook ruimte is om tekst uit de bron (zoals transcriptie) op te nemen.

ftb3

De scan van de bron hebben kan helaas niet direct aan de bronvermelding gekoppeld worden, gelukkig wel aan het feit. Er kan echter bij de foto geen extra informatie (zoals vindplaats) worden opgenomen.

ftb4

Alle informatie wordt op een gestructureerde wijze ingevoerd, in het geëxporteerde GEDCOM bestand is de informatie op de juiste manier opgenomen. Opmerkelijk genoeg is de scan nu ineens wel aan de bronvermelding gekoppeld. Wanneer het GEDCOM bestand wordt ingelezen in een andere stamboomprogramma of website is de kans groot dat de informatie goed overkomt.

Conclusie: het koppelen van een bron en scan aan een gebeurtenis in een relatie is mogelijk, alhoewel er wel enige inconsistentie bestaat tussen bronvermelding en bijbehorende scan bij een feit in de gebruikersinterface.

 

GensDataPro

GensDataPro heeft een sjabloon-gestuurd bronnensysteem, echter geen notie van vindplaatsen. In de standaard set van brontypen zit niet direct een krantenartikel, dus deze dient eerst (eenmalig) aangemaakt te worden.

Op basis van het brontype “Algemene bron” maken we (eenmalig) een nieuw brontype. Hiertoe moeten de velden gedefinieerd worden die we willen vastleggen.

gdp2

Nu kan er een nieuwe bron aangemaakt worden op basis van het nieuw gemaakt brontype “Krantenartikel”. Naast de door ons gedefinieerde velden kunnen er ook foto’s en transcripties toegevoegd worden.

gdp3

In GensDataPro kunnen aan relaties zogenaamde activiteiten worden toegevoegd, zoals bijvoorbeeld een verloving.

gdp1

Via een bewerkhandeling kan de aangemaakte bronvermelding aan de activiteit worden gekoppel.

Alle informatie wordt op een gestructureerde wijze ingevoerd. De navigatie is niet de meest gebruikersvriendelijke, je moet het (technische) systeem even doorkrijgen. In het geëxporteerde GEDCOM bestand is de informatie op de juiste manier opgenomen. Wanneer het GEDCOM bestand wordt ingelezen in een andere stamboomprogramma of website is de kans groot dat de informatie goed overkomt.

Conclusie: het koppelen van een bron inclusief scan aan een gebeurtenis in een relatie is mogelijk.

 

RootsMagic

RootsMagic is een Engelstalig stamboomprogramma dat niet beschikbaar is in het Nederlands. Binnen RootsMagic kun je aan personen Facts toevoegen, waaronder een Engagement. Aan de verloving kan ook een bronvermelding worden toegevoegd.

rm1

RootsMagic heeft een sjabloon-gestuurd bronnensysteem, echter geen notie van vindplaatsen (of repositories). Er wordt een grote, Amerikaanse geënte lijst met brontypen getoond, de keuze valt op Newspapers.

rm2

Op het Citation tabblad vullen we de gegevens van de bron in.

rm3

Op het Detail text tabblad kan de transcriptie van de advertentie worden opgenomen (de rode kronkellijn geeft aan dat RootsMagic de Nederlandse tekst niet herkend, hetgeen verder geen probleem vormt).

rm4

Tenslotte kan via het Media tabblad de scan van de advertentie worden toegevoegd.

rm5

Alle informatie wordt op een op een gestructureerde en gebruikersvriendelijke, maar Engelstalige wijze ingevoerd. In het geëxporteerde GEDCOM bestand is de informatie op de juiste manier opgenomen. Wanneer het GEDCOM bestand wordt ingelezen in een andere stamboomprogramma of website is de kans groot dat de informatie goed overkomt.

Conclusie: het koppelen van een bron inclusief scan aan een gebeurtenis in een relatie is mogelijk.

 

Samenvatting

Een serieuze stamboomonderzoeker wil alle gevonden informatie, ook de minder standaard genealogische feiten, over personen en koppels op een gebruikersvriendelijke en gestructureerde wijze vastleggen in een genealogische database inclusief scans en bronvermeldingen. Dat alle gegevens op de juiste wijze in de GEDCOM komen is belangrijk, voor publicatie en wanneer er gegevens naar een ander stamboomprogramma gemigreerd moeten worden.

Gebruikersvriendelijkheid is een subjectief gegeven. Maar of bepaalde functies wel of niet beschikbaar zijn kan wel objectief worden beoordeeld:

Programma

Niet standaard
feit bij gezin

Bronvermel-ding bij feit

Afbeelding bij bronverm.

Geneaal

-
(ongestr.tekst)

-
(ongestr.tekst)

-
(afb. bij pers.)

Aldfaer

-
(wel bij pers.)

-
(
ongestr.tekst)

-
(afb. bij pers.)

Family Tree Builder

+

+

- 
(wel bij feit)

GensData
Pro

+

+

+

Roots
Magic

+

+

+

Ter afsluiting informatie over de in deze test gebruikte stamboomprogramma’s:

Programma

Versie

Prijs

Gebruikt

Geneaal

9.1

gratis

< 1%

Aldfaer

6.1

gratis

39%

Family Tree Builder

8.0

gratis

21%

GensData
Pro

2.9.9.2

€ 70,- (*)

8%

Roots
Magic

7.2.1

$ 29,95

< 1%

*) €60,- voor NGV leden