Ontwikkeling van de kwartiertijdbalk

De tijdbalk is een fraaie weergave van gebeurtenissen in de tijd. Een tijdbalk kan ook een nuttig instrument zijn omdat het nieuwe inzichten kan geven doordat er op een andere wijze gepresenteerd worden. Ook voor genealogen kan de tijdbalk van pas komen! Al een tijdje liep ik met het idee om de tijdbalk te combineren met een andere genealogische weergave, de kwartierstaat.

De tijdbalk

Een tijdbalk of een tijdlijn is een grafische weergave van een chronologische opvolging van gebeurtenissen of periodes. Het schema heeft de vorm van een balk en bezit tijdsaanduidingen met een inschrift of een bijschrift.

Je kunt zelf tijdbalken maken via bijvoorbeeld TimeToast, TimeRime of Tijdbalk.nl (waarvan hieronder een afbeelding). Bij deze websites moet je wel zelf de gegevens handmatig invoeren.

De tijdbalk in genealogie

Op Genealogie Online wordt de tijdbalk ingezet om inzicht te geven in het leven van een persoon. Hieronder een voorbeeld van Willem Frederik Lamoraal Boissevain. Het rode vlak geeft de levensduur aan, daaronder zijn ook grootouders, ouders, broers/zussen en kinderen in de tijdbalk gezet. Het geeft dus weer wat de persoon meemaakte qua geboortes en overlijdens en wie er in dezelfde tijd leefden.

De kwartierstaat

Een kwartierstaat is een weergave van kwartierdrager of proband (degene van wie men uitgaat) met alle directe voorouders in mannelijke en vrouwelijke lijn.

Alhoewel je in zowel de tekstuele als grafische kwartierstaat jaartallen kunt opnemen, is het lastig een beeld te krijgen van overlap. Hierdoor ontstond bij mij het idee voor het combineren van de kwartierstaat met de tijdbalk.

De kwartiertijdbalk

De kwartierstaat-tijdbalk of kwartiertijdbalk zou zowel de relaties tussen kind en ouders als de levensduur van de personen moeten weergeven. De volgende afbeelding is de eerste schets van die ik maakte van een kwartiertijdbalk. De balken geven de levensduur van de persoon weer, de lijnen geven de kind-ouder relaties weer.

Alhoewel de combinatie klopt leest deze weergave wat lastig. Doordat de kwartierdrager links staat en dus ook de meest recente tijd is, beginnen de levensduurbalken bij het overlijden en eindigen ze bij de geboorte. Onlogisch… omdraaien dus!

Het eerste prototype

Na de eerste schets (nog in een tekenprogramma gemaakt) volgende een eerste prototype (hierboven weergegeven). Dit was een werkend prototype van de kwartierstaat-tijdbalk die je in de browser kunt bekijken!

In dit prototype zijn er ook verschillende balken, die er in de eerste schets nog niet zichtbaar waren. Van sommige voorouders is wellicht de geboortedatum of datum van overlijden niet bekend. Dit wordt weergegeven met een gestreept begin of einde. Ook kan het zijn dat de kwartiertijdbalk uitgaat van een levende persoon en dat er nog voorouders leven. In dat geval eindigt de balk met een driehoek. Tenslotte worden de balken roze of blauw gekleurd om het geslacht weer te geven.

Het tweede prototype

Waar je in een normale grafische kwartierstaat de generaties goed kunt onderscheiden was dit in het eerste prototype van de kwartiertijdbalk minder goed zichtbaar, je miste het. In het tweede prototype (hieronder weergegeven) is dit ondervangen door per generatie een aparte kleur te gebruiken voor de verbindingen.

De gegevensvereisten

Om een grafische kwartierstaat te maken heb je in principe alleen informatie nodig over de namen en de kind-ouder relaties. Een kwartiertijdbalk vereist meer: informatie over geboorte/doop en overlijden/begrafenis. Met deze tijdsinformatie kan pas een balk in de tijdbalk worden gezet. De tijdbalk kan omgaan met geschatte jaartallen, maar dan moet je wel jaartallen kunnen schatten.

Hiermee is er een extra uitdaging gekomen voor het ‘genereren’ van de gegevens set achter een kwartiertijdbalk. Ik probeer deze gegevens set te genereren vanuit een GEDCOM bestand. Wanneer er geen geboortedatum is wordt er gepoogd om een minimale geboortedatum te achterhalen. Dit kan bijv. door naar de trouwdatum te kijken en te stellen dat iemand dan minimaal 18 jaar is. Of naar de geboortedata van de kinderen. Eenzelfde set met schattingsregels is er opgesteld voor het bepalen van de overlijdensdatum.

Op basis van deze schattingen kunnen er alsnog balken in de kwartiertijdbalk getekend worden. Maar het kan zijn dat er geen data geschat kunnen worden, deze personen worden dan niet getoond in de kwartiertijdbalk!

De toekomst van de kwartiertijdbalk

Deze exercitie om van idee, via schetsen en prototypes, te komen tot een nieuw type genealogische weergave is erg leuk, vandaar ook dit artikel.

Er moet echter nog wel wat aan de techniek geschaafd worden, zo werken de weergaven bijvoorbeeld niet of zeer langzaam op tablets!

Ik hoop dat de techniek binnenkort bruikbaar wordt en dat deze nieuwe genealogische weergave binnenkort beschikbaar komt op Genealogie Online. Dan is er naast de kwartieren op de kaart ook een kwartiertijdbalk!

En wie weet, nemen ook andere stamboom programma’s en –websites deze nieuwe weergave over…

Genealogie en plaatsnamen

Genealogische gegevens bevatten veel plaatsnamen. In deze plaatsnamen kunnen fouten sluipen of onvolledig worden genoteerd waardoor de juiste plaats niet meer eenduidig bepaald kan worden. Tijd om aandacht te geven aan de kwaliteit van de plaatsnamen in genealogische publicaties!

Eenduidig bepalen van de plaatsnaam

Stel, één van uw voorouders is overleden in Heikant. Naar welk archief moet u dan voor meer gegevens over deze persoon?

U zult eerst opzoeken waar Heikant ligt en verrast zijn, want er zijn in Nederland zo’n 25 plaatsen die Heikant heten (of hebben geheten) en nog eens 20 plaatsen in België. Het is dus van groot belang om bij plaatsnamen ook de provincie te vermelden. Dus Heikant in Limburg, Gelderland, Zeeland of Noord-Brabant? In dit voorbeeld weet u met de toevoeging van Noord-Brabant nog niet eenduidig welke plaats er wordt bedoeld, want er zijn 22 Heikants in Noord-Brabant ...

Het vermelden van de provincie, (huidige) gemeentenaam en wellicht de geografische coördinaten helpen om de plaatsnaam eenduidig te bepalen. Hierdoor weet u zelf precies om welke plaats het gaat, maar ook diegenen die uw genealogische publicatie bekijken of waarmee u gegevens uitwisselt!

Naast het vermelden van provincie en gemeentenaam is ook het vermelden van het land aan te raden. Want bij Delft denken we bijvoorbeeld al snel aan de plaats in Zuid-Holland, maar er is ook een Delft in Cottonwood County, Minnesota, USA!

Fouten in de plaatsnaam

Natuurlijk kunnen er in het stamboomonderzoek ook gewoon spelfouten sluipen in de plaatsnamen. sGravenhage in plaats van ‘s-Gravenhage, of Ryswyk in plaats van Rijswijk. Of topografische fouten, zoals een foutieve provincienaam als “Woerden, Zuid-Holland” in plaats van “Woerden, Utrecht”. Deze fouten zijn wat eenvoudiger te corrigeren, als je erop gewezen wordt.

Een andere type fout bij de plaatsnamen die veel voorkomt is dat er locatie informatie in het stamboomprogramma wordt ingevuld die niet tot de plaatsnaam behoort zoals “Hooglandse Kerk in Leiden”. Vul de juridische plaatsnamen in het veld plaatsnaam en eventuele nadere detaillering (kerk, naam boerderij, adres) in het notitieveld.

Bron van geografische namen

Geonames is een geografische database, die vrij doorzoekbaar is en veel informatie geeft over plaatsen. Deze database bevat op dit moment ruim 8 miljoen unieke plaatsnamen van over heel de wereld, inclusief synoniemen, geografische coördinaten en links naar meer informatie op Wikipedia.

Kwaliteitscontrole op Genealogie Online

Genealogie Online probeert als grootste stambomenwebsite in Nederland ook suggesties te geven om de kwaliteit van de gepubliceerde genealogische gegevens te verbeteren.

Er worden al diverse kwaliteitscontroles uitgevoerd op basis van de datums van de genealogische gebeurtenissen. Nu controleert Genealogie Online ook de plaatsnamen in de genealogische gebeurtenissen!

Wanneer er een GEDCOM wordt geupload naar Genealogie Online dan worden alle plaatsnamen automatisch tegen de geografische database van Geonames gehouden. Wanneer een plaatsnaam wordt herkend, dan wordt er een link gelegd naar een informatieve “Over de plaatsnaam” pagina.

Op zo’n pagina - zie bijvoorbeeld de Over de plaatsnaam Volendam pagina - wordt een kaart getoond van de plaats, een link naar Wikipedia en, als bekend, een link naar de archiefinstelling op de ArchiefWiki waar de plaats onder valt.

Ook worden de meeste voorkomende familienamen in de betreffende plaats getoond op basis van de op Genealogie Online gepubliceerde gegevens.

Enkele statistieken

Van de in totaal 30 miljoen plaatsnamen die voorkomen in publicaties op Genealogie Online is 80% herkend. Van de 20% die niet herkend kon worden is er:

• bij 1/3 sprake van een niet uniek identificeerbare plaatsnaam, dus bijvoorbeeld Rijswijk (i.p.v. Rijswijk, Zuid-Holland)
• bij 2/3 sprake van plaatsnamen die niet geïdentificeerd worden (typfouten, topografische fouten, enz.)

Kennis over plaatsnamen gebruiken

Wanneer de plaatsnaam herkend is dan zijn daarmee ook de lengte- en breedtegraad beschikbaar. Op basis hiervan kan Genealogie Online een exactere afbeelding maken van de geografische spreiding van de genealogische gebeurtenissen binnen een publicatie.

Doordat plaatsnamen nu door Genealogie Online worden herkend zijn het meer dan platte stukken tekst in een publicatie, ze krijgen betekenis! Dit betekent dat Genealogie Online stamboomonderzoekers kan helpen de kwaliteit te verbeteren.

De plaatsnamen die Genealogie Online niet herkend worden aan de auteur gepresenteerd zodat zij deze in het geval van een fout kunnen verbeteren. Het kan natuurlijk voorkomen dat de plaatsnaam goed is maar niet meer bestaat, toevoegen aan Geonames is dan het devies, zodat deze op een wiki gebaseerde database weer beter gevuld wordt.

De meest voorkomende fout in stambomen

Genealogie Online voert bij het publiceren van genealogische gegevens meerdere controles uit. Gevonden inconsistenties worden aan de auteur gemeld maar ook weergegeven in de publicatie zelf, zodat bezoekers extra kritisch kijken naar de gegevens. Deze week is een nieuwe controle toegevoegd en deze controle lijkt de meeste voorkomen genealogische fout bloot te leggen.

Kinderen met dezelfde naam in één gezin
In 2009 schreef Tamura Jones het artikel Same Name Children Consistency Check. Dit artikel beschrijft een controle van genealogische gegevens die nog geen enkel stamboomprogramma of website had gerealiseerd.

Deze controle gaat uit van de wetmatigheid dat kinderen in één gezin allemaal een unieke naam heeft. Als er in een gezin twee kinderen zijn met dezelfde naam dan betekent dit in de praktijk dat er een kind jong is overleden. In andere woorden, de levensduur van broers/zussen met dezelfde naam in één gezin kan niet overlappen. Deze controle wordt nu ook automatisch op publicaties op Genealogie Online uitgevoerd.

Twee voorbeelden van deze fout
Een voorbeeld om het probleem inzichtelijk te maken. Antonius Willem Dekker en Grietje Willems Schaaik kregen 5 kinderen:

• Nicolaa Dekker (1799-????)
• Wilhelmus Dekker (1800-1848) *1
• Jacobus Dekker (1803-????)
  
• Catharina Dekker (1805-????)
• Wilhelmus Dekker (1808-????) *2

In dit gezin komt twee maal een Wilhelmus voor. De eerste Wilhelmus leefde van 1800 tot en met 1848. De tweede Wilhelmus werd geboren in 1808. Dat kan natuurlijk niet kloppen! Genealogie Online geeft dit als volgt weer:

Bovenstaand voorbeeld kun je nog ´in één oogopslag´ zien, maar dat is niet altijd het geval. De door Genealogie Online uitgevoerde controle kijkt niet alleen naar datum van geboorte en overlijden. De door Tamura Jones beschreven methode minimal lifetime approach wordt gehanteerd. Er wordt geprobeerd om de minimale levensduur te bepalen van een persoon door te kijken naar andere gebeurtenissen in het leven van de persoon, zoals een huwelijk of geboorte van kinderen.

Het volgende voorbeeld toont een overlap die minder snel aan het licht komt. Martinus Maas en Maria van den Dungen kregen 9 kinderen:

• Hendrica Maas (1839-1866)
• Johanna Maas (1837-1840) *1
• Christina Maas (1841-????)
• Johanna Maas (1844-????) *2
• Hendrina Maas (1848-????)
• Johanna Maas (1853-????) *3
• Martinus Maas (1856-1932)
• Engelbertus Maas (1843-1903)
• Johannes Maas (1850-1852)

We zien hier 3 maal een Johanna. De eerste Johanna is overleden in 1840, dus vóór Johanna *2 en Johanna *3.

Van Johanna *2 en Johanna *3 is echter geen datum van overlijden bekend. De tweede Johanna zal zijn overleden voor 1853, want er kan geen overlap zijn in de levensduur. Gaan we echter de minimale levensduur van de beide Johanna´s bepalen dan zien we het volgende: Johanna *2 blijkt getrouwd in 1872 en Johanna *3 blijkt getrouwd in 1879. De minimale levensduur van deze twee Johanna´s is dus resp. 1844-1872 en 1853-1879. Er is overlap, dat klopt dus niet! Is eigenlijk één Johanna twee keer getrouwd?

Genealogie Online geeft dit als volgt weer:

Meest voorkomende fouten/waarschuwingen

Met de uitbreiding van de lijst van controles werd het ook eens tijd om te kijken naar aantallen: welke inconsistenties komen er vaak voor?

De aantallen geven het aantal keer dat de inconsistentie is gevonden bij de bijna 20 miljoen personen op Genealogie Online. Hierbij dient opgemerkt te worden dat een deel zeker gaat om fouten (het rode icoontje), het andere deel zijn waarschuwingen (het gele icoontje), deze kunnen een fout betreffen maar kunnen ook goed zijn.

Met stip op nummer 1 is de Same Name Children Consistency Check binnengekomen! Door de grote omvang van geanalyseerde stambomen (>5600)kun je gerust zeggen dat dit de meest voorkomende fout in stambomen is.

Dit valt wellicht te verklaren door het feit dat onderzoekers niet direct opkijken van kinderen met dezelfde naam in één gezin. Dat komt gewoon voor. Maar, dit opent echter wel de deur voor fouten: gebeurtenissen worden aan de verkeerde persoon gekoppeld. Doordat stamboomprogramma´s niet controleren op de overlappende levensduur van kinderen met dezelfde naam in een gezin, wordt het ook niet snel opgemerkt.

Komt deze fout ook voor in uw genealogische gegevens?

Bent u benieuwd of deze fout ook in uw genealogische gegevens voorkomt? U kunt eenvoudig in 4 stappen uw genealogische gegevens publiceren op Genealogie Online. De controles worden automatisch uitgevoerd en maken deel uit van het gratis Basis abonnement.

A2A open: goed nieuws voor archiefinstellingen!

Gisteren is de standaard voor het ontsluiten van historische persoonsgegevens openbaar gemaakt. Deze standaard, die al in 2011 is ontwikkeld binnen het WieWasWie project, zorgt er voor dat archiefinstellingen hun gegevens op een eenduidige wijze kunnen aanbieden aan alle partijen die deze willen presenteren of willen gebruiken voor toepassingen. De drempel voor archiefinstellingen om hun data als open data beschikbaar te stellen is hiermee weer een stuk lager geworden!

Archive 2 All (A2A) model

Het ontwerp van WieWasWie is er op gebaseerd dat de historische persoonsgegevens die de archiefinstellingen beheren naar één centraal punt worden ‘gekopieerd’ en daar doorzoekbaar is. Omdat archiefinstellingen hun data in verschillende systemen bewaren moesten er afspraken worden gemaakt over hoe deze data op een eenduidige wijze uit de archiefsystemen kon worden verkregen en gecommuniceerd naar andere systemen. Het resultaat hiervan (dat in wezen los staat van WieWasWie) is het door Mindbus ontwikkelde A2A model.

Eigenlijk staat A2A voor Archive 2 Archive, wat natuurlijk een verkeerde naam is. Het model is bedoeld om historische persoonsinformatie die archiefinstellingen beheren te ontsluiten. Maar het ene archief gaat toch niet de data van een ander archief binnenhalen? Vandaar dat ik het model hernoem tot Archive 2 All model.

De leveranciers van archiefsystemen zoals Picturae en DE REE archiefsystemen hebben hun systemen aangepast zodat de gegevens er volgens het Archive 2 All model (en OAI-PMH) zijn uit te halen. Dit wordt nu toegepast bij WieWasWie, maar waarom stoppen bij WieWasWie? Waarom geef je als archiefinstelling niet meer partijen toegang tot de historische persoonsgegevens. Een goed moment voor archiefinstellingen om hier over na de denken!

Data op basis van het Archive 2 All verwerken

In maart 2012 schreef ik het artikel Wat zou jij doen met de genealogische data van een heel archief? Wat het artikel niet vermeldde was dat deze data van het Brabants Historisch Informatie Centrum op basis het Archive 2 All model was beschreven (en ‘geharvest’ via OAI-PMH). Ik had de beschrijving van het Archive 2 All model toen al in handen, maar anderen nog niet, wat natuurlijk voor de archiefinstellingen en uiteindelijk (stamboom)onderzoekers jammer was omdat gebruik en doorontwikkeling van het model werd belemmerd.

In oktober 2012 stelde het Regionaal Archief Leiden haar genealogische gegevens beschikbaar als open data. Een ieder kan dus alle genealogische data, onder een vrije CC0 licentie, downloaden (of beter ‘harvesten’) en er mooie, creatieve, innovatieve dingen mee doen. Een voorwaarde voor open data is echter dat deze ook goed is beschreven, het liefst op basis van een (open) standaard. Met het openbaren van het Archive 2 All model (op basis waarvan ook de genoemde dataset is beschreven) mag het Regionaal Archief Leiden hun dataset vanaf nu dus met recht open data noemen!

Doorontwikkeling van een open standaard

Het Archive 2 All model (versie 1.7) beschrijft aktes uit bevolkingsregisters, DTB-registers, notariële archieven, VOC, Memories van successie en de Burgerlijke stand. In de toekomst kunnen hier bijvoorbeeld kadaster en militieregisters aan worden toegevoegd.

Het Centraal Bureau voor Genealogie, exploitant van WieWasWie, voert het beheer over het Archive 2 All model. Nu het model openbaar is en wordt aangemeld bij de kennisbank van Digitaal Erfgoed Nederland kunnen ook anderen feedback geven op de beschrijving van het Archive 2 All model en de technische documentatie. Professionals èn particulieren kunnen bijdragen aan de doorontwikkeling. De openheid van het model komt de kwaliteit en de adoptie van het model alleen maar ten goede!

Welke archiefinstelling volgt met open stellen van historische persoonsgegevens?

Alle archiefinstellingen die deelnemen aan WieWasWie en archiefinstellingen die gebruik maken van software van Picturae of DE REE (archieven.nl) kunnen nu dus heel eenvoudig hun genealogische gegevens beschikbaar stellen als open data. Ik bepleit dit al langer, onder andere tijden de KVAN dagen met de presentatie Geef mij uw data – alstublieft.

Andere partijen kunnen met de data van de archiefinstellingen (op basis van het Archive 2 All model) nieuwe toepassingen maken, analyses maken om nieuwe inzichten te krijgen en/of samenvoegen met andere datasets. Mooi voor de archiefinstellingen! Mooi voor de (stamboom)onderzoekers!

Toestemming voor publicatie?!

Het (verwerken en) publiceren van gegevens van levende personen is alleen mogelijk als de personen in kwestie hier uitdrukkelijke toestemming voor hebben gegeven. Ik pleit voor het expliciet vermelden van deze toestemming in publicaties!

Privacy

Het kan niet vaak genoeg herhaald worden: je kunt niet zo maar gegevens van levende personen (verwerken en) publiceren. Zelfs niet als het al gepubliceerd is, mag je het niet zo maar herpubliceren.

Stamboomonderzoekers moeten heel voorzichtig zijn met de gegevens van levende personen, de Wet Bescherming Persoonsgegeves bevat strikte regels voor de verwerking.

Maar deze wet bevat ook uitzonderingen! Eén van de uitzonderingen is dat de gegevens van een levende persoon wel (verwerkt) en gepubliceerd mogen worden als de persoon in kwestie hier uitdrukkelijke toestemming voor heeft gegeven (die hij/zij overigens ook weer kan intrekken!).

Is er wel of geen toestemming?

Wanneer er in een gepubliceerde stamboom - in boek, tijdschrift of Internet - gegevens van levende personen voorkomen kan er toestemming voor zijn gegeven. Of, en dat is fout, de auteur publiceert bewust of onbewust persoonsgegevens zonder de vereiste toestemming.

De wet vereist niet dat als er toestemming is gegeven, de toestemming vermeld moet worden. Maar ik pleit er voor dat, wanneer er gegevens van levende personen worden gepubliceerd, er wel duidelijk wordt vermeld dat de persoon in kwestie toestemming heeft gegeven.

Voorbeeld van expliciete melding

Op Genealogie Online worden geen gegevens van levende personen gepubliceerd. Tenzij de auteur aangeeft bij een persoon uit zijn of haar gegevensverzameling dat er toestemming is voor publicatie is. Als de auteur aangeeft dat er toestemming is, dan wordt deze toestemming ook in de publicatie duidelijk zichtbaar gemaakt.

Dit geldt overigens zowel voor de openbare publicaties op Genealogie Online als de publicaties met een toegangspoort, die alleen toegankelijk zijn voor genodigden (van de auteur). Want ook het publiceren van gegevens van levende personen ‘achter een login’ mag alleen als de personen in kwestie hier toestemming voor hebben gegeven!

Een voorbeeld van een vermelding van toestemming is te zien in Stamboom Cuperus en Holterman. Hier heeft de auteur toestemming gegeven voor het publiceren van zijn eigen gegevens en die van zijn echtgenote.

Laat zien dat er begrip van en voor privacy is!

Het duidelijk melden van de toestemming draagt ook bij aan de educatie omtrent privacy. Lezers van publicaties met meldingen van toestemming worden hierdoor weer gewezen op het feit, dat het (verwerken en) publiceren van gegevens van levende personen alleen is toegestaan na toestemming van deze personen, anders niet.

Ook geven dergelijke meldingen van toestemming aan dat er bewust wordt omgegaan met de privacy van levende personen.

Want zeg nu zelf, als je een publicatie op Stamboom Nederland ziet (een website van het Centraal Bureau van Genealogie), zoals bijvoorbeeld de publicatie van Henk Roelink, met gegevens van overleden maar ook een heleboel ogenschijnlijk levende personen, welk beeld roept dit dan op over het besef van privacy bij auteur en CBG?

Wat is de waarde van zoeken op twee namen?

Toen de beta versie van WieWasWie in juli 2012 live ging, ontstond er al snel rumoer over het feit dat het zoeken op twee personen ontbrak. Deze zoekfunctie is eind november alsnog beschikbaar gekomen in WieWasWie via Uitgebreid zoeken. In december werd er aangekondigd dat deze functie onderdeel wordt van een abonnement. Er wordt dus een prijs gehangen aan deze functie, aan de gebruikers om de waarde in te schatten.

Zoeken op wat?

Op diverse genealogische websites is er de mogelijkheid om op een tweede persoon te zoeken, soms onder opties of geavanceerd zoeken. Vooral voor genealogen die een Visser zoeken die is getrouwd met een Jansen een handige functie. De uitwerking van deze functie verschilt per website, soms is de rol van deze persoon onbepaald of juist alleen de echtgeno(o)t(e), bij andere websites - zoals WieWasWie - kun je de rol van deze tweede persoon ook selecteren (kind, ouder, getuige, vorige partner, enz.).

Waar zoeken op twee personen?

Een rondgang langs diverse genealogische websites levert het volgende overzicht op van websites die de zoeken op twee namen wel en (opmerkelijk genoeg) niet ondersteunen.

allefriezen.nl	ja
allegroningers.nl	ja
ancestry.com	ja
archiefleiden.nl *1	ja
archieven.nl *2	ja
cbg.nl	nee
bhic.nl	ja
digitalestamboom.nl	ja
drenlias.nl	ja
familysearch.org	ja
gahetna.nl	nee
genealogieonline.nl	ja
geneanet.org	ja
genlias.nl	ja
myheritage.com	ja
mocavo.com	ja
schouwen-duivenland.nl*3	ja
stamboom.nl	ja
stamboomnederland.nl	nee
stamboom.ngv.nl	nee
wiewaswie.nl	ja
uwstamboomonline.nl	nee
zeeuwengezocht.nl	ja

*1 idem voor andere archiefwebsites door leverancier Picturae
*2 idem voor andere archiefwebsites door leverancier De Ree
*3 idem voor andere archiefwebsites door leverancier DeventIt 

Speciale aandacht gaat uit naar de geel gemarkeerde websites: WieWasWie, het Franse Geneanet en het Amerikaans Mocavo. Wat deze websites namelijk alle drie doen is de geavanceerde zoekfuncties beschikbaar stellen via een betaald abonnement.

Bieden van een aantrekkelijke abonnement

Op zich is het een valide keuze van deze (commerciële) websites. Er is immers geïnvesteerd in deze complexere functionaliteit en vraagt over het algemeen ook iets meer van een server. Als commerciële speler probeer je daarnaast de functionaliteit in de abonnementen zo aantrekkelijk mogelijk te maken. En nog algemener: aan waarde mag een prijskaartje hangen!

WieWasWie (bij monde van het CBG) geeft aan dat het de inkomsten nodig heeft om de service in de lucht te houden en te verbeteren. Op zich vind ik het goed dat de overheid zegt dat - na een startsubsidie van zo’n 4 miljoen euro - de website WieWasWie z’n eigen broek moet op houden (dus geen subsidie infuus). Het CBG krijgt via het Nationaal Archief jaarlijks zo’n 1,8 miljoen euro voor “voor beheer en onderhoud van de ontwikkelde digitale infrastructuur zoals WieWasWie”. Daarnaast dragen de aan WieWasWie deelnemende archieven financieel bij. Ter vergelijking: Genlias kostte jaarlijks 185 duizend euro en werd opgebracht door de deelnemende archieven.

Ik heb enige ervaring met de exploitatie van (genealogische) websites, maar hoe het geld besteed is en wordt kan ik niet geheel bevatten. Enige transparantie in kosten en opbrengsten kan wellicht het ongeloof op dit punt wegnemen en gebruikers overtuigen dat de voor het abonnement gevraagde 18,50 euro per jaar goed besteed wordt.

Een ander moeilijk punt (qua communicatie) is natuurlijk het feit dat WieWasWie opvolger is van de gratis Genlias. Het zoeken op twee namen wordt door menigeen dan ook gratis in WieWasWie verwacht. In eerste instantie was dit ook zo, maar in de nieuwe abonnementstructuur moet er betaald worden voor “Uitgebreid zoeken, waaronder exact/bevat/synoniem, op 2 personen, met filters, sortering per kolom en links naar gerelateerde personen op documentdetailpagina”. De basisfuncties filters en sortering ga ik zeker missen. WieWasWie is in mijn ogen geen Google voor historische documenten en persoonsinformatie meer…

---

Bij een abonnement verwacht je
dat je meer krijgt, maar het voelt nu aan
als gratis krijg je minder.

---

Het unique selling point is nu dat WieWasWie een centrale database is van historische persoonsgegevens. Maar de kostenbewuste Nederlander weet dat elke archiefwebsite de gegevens ook zelf biedt, inclusief zoeken op twee namen (zie tabel)! En ook dat niet alle archieven deelnemen in WieWasWie. Het los doorzoeken van deze websites is en blijft mogelijk, deels dus noodzakelijk voor de “niet WieWasWie archieven”. Ter ondersteuning van het doorzoeken van deze archiefwebsites is er de Genealogie Werkbalk.

Ik was bereid te betalen voor een Premium abonnement WieWasWie, er was door de belofte van de scans een gepercipieerde waarde. De scans moet ik nu kopen of gratis downloaden bij de archiefwebsites.

Of ik een abonnement neem bij WieWasWie? Het zal afhangen van mijn indruk van de WieWasWie boekhouding en mijn inschatting of een abonnement mij de gewenste waarde zal opleveren…