29 november 2007

Transcriptieprogramma digitale documenten - maak het gebruikersvriendelijk!

Via de Op zoek naar mijn Roots weblog las ik het volgende bericht:

Demogen visu

...
Daarnaast wordt ook gestart met een online analyseproject ‘Demogen visu’. Geïnteresseerden kunnen zich inschrijven via de website van het Rijksarchief. Na installatie van een klein softwarepakket, kunnen zij gedigitaliseerde documenten downloaden voor bewerking. Het pakket demogen visu is een geïntegreerd pakket waarbij men boven aan het scherm de gedigitaliseerde documenten kan raadplegen en in het onderste gedeelte de gegevens invoert. Het softwarepakket bevat heel wat hulpmiddelen om de invoer te vergemakkelijken: automatische vertaling van republikeinse datum in gregoriaanse kalender, verkorte invoer van gemeentenamen, enz. Tijdens de bewerking dient de gebruiker niet on line te zijn. Hij/zij dient enkel over een internetverbinding te beschikken voor het downloaden van het werkpakket en het opnieuw uploaden van de databank. De medewerker heeft keuze uit een heel aantal werkpakketten met documenten uit verschillende provincies en gemeenten. U kan ook suggesties doen en gemeentenamen doorgeven die u graag beschikbaar zou zien. Wij zullen deze in de prioriteitenlijst opnemen.

Dit artikel, dat overigens één op één is overgenomen (zonder bronvermelding) van de website van het Rijksarchief in België en al op 2 oktober 2007 op Het Archiefforum was gepost, deed mij erg denken aan de FamilySearch Indexing Service die ik in mijn posting Vrijwillige digitalisering van genealogische bronnen motiveren en ondersteunen beschreef.

Nieuwsgierig ging ik dan ook naar de Demogen visu website om mezelf te registreren en de software te proberen. De opmerking "Internet Explorer 5.01 is vereist om DemoGenVisu te kunnen installeren" deed mij vreemd aan, Internet Explorer zit tegenwoordig al op versie 7 (achteraf bezien was dat voor mij het moment om die rare rode berichten niet meer te lezen). Enkele minuten later waren beide klussen geklaard (en ik gebruik toch echt Firefox!) en kon ik het programma opstarten:

demogenvisu

Tja, en dan kan je niets. Geen welkomstscherm die uitleg geeft en zelfs het (?) help ikoon geeft geen soelaas, is het alleen een (slechte) demo? Dan maar eens de Demogen visu website lezen. Het blijkt dat je via deze website een ZIP moet downloaden die je dan in het programma kunt importeren. Ik zie wel wat waarschuwingen in het rood, maar lees deze niet vanwege mijn eerdere ervaring. Ik wil gewoon een werkpakket downloaden die ik kan transcriberen! Mijn popup blocker begint te knipperen en ik geef toestemming om popup's te downloaden. Helaas, het kwaad is nu al geschied: omdat ik al een werkpakket heb gedownload (wat? waar? wanneer?) moet ik eerst resultaten uploaden om het volgende pakket te mogen downloaden:

demogenvisu2

Het is 5 minuten nadat ik het bericht in mijn RSS reader las en ik ben nu al afgehaakt. En als een klap op de vuurpijl: er is geen de-installatieprogramma in het Startmenu toegevoegd. Zucht... ok, even doorbijten... In de FAQ valt te lezen dat je de bestanden ook via "Jouw pagina" kunt downloaden (zet dat dan bij bovenstaande Opgelet melding!!), ik geef het initiatief nog één kans.

Na het downloaden van een ZIP van 20MB en importeren kan ik aan de slag:

demogenvisu3

De kwaliteit van de scan valt tegen, deze is erg wazig. Dit kan natuurlijk gebeuren, maar van het transcribeerprogramma verwacht ik de functionaliteit om hier wat aan te doen. Helaas, meer dan een inverteerfunctie en in/uitzoomfunctie heeft het programma niet. Er is überhaupt weinig ondersteuning bij de invoer. Ik vind het geheel niet gebruikersvriendelijk, ik haak definitief af.

Ik was van plan een lovend verhaald te schrijven over dit initiatief van het Belgische Rijksarchief met een knipoog richting het Nederlandse Nationaal Archief: onze zuiderburen geven het goede voorbeeld. Helaas, alhoewel ik het initiatief erg toejuich en bewonder sta ik niet te juichen over de realisatie van programma èn website... Mijn advies aan het Nationaal Archief luidt nu dan ook: betrek en ondersteun vrijwilligers optimaal bij het transcriberen van gedigitaliseerde akten en kijk hierbij naar hoe de Mormonen het doen, FamilySearch Indexing Service!