20 maart 2013

De meest voorkomende fout in stambomen

Genealogie OnlineGenealogie Online voert bij het publiceren van genealogische gegevens meerdere controles uit. Gevonden inconsistenties worden aan de auteur gemeld maar ook weergegeven in de publicatie zelf, zodat bezoekers extra kritisch kijken naar de gegevens. Deze week is een nieuwe controle toegevoegd en deze controle lijkt de meeste voorkomen genealogische fout bloot te leggen.

Kinderen met dezelfde naam in één gezin
In 2009 schreef Tamura Jones het artikel Same Name Children Consistency Check. Dit artikel beschrijft een controle van genealogische gegevens die nog geen enkel stamboomprogramma of website had gerealiseerd.

Deze controle gaat uit van de wetmatigheid dat kinderen in één gezin allemaal een unieke naam heeft. Als er in een gezin twee kinderen zijn met dezelfde naam dan betekent dit in de praktijk dat er een kind jong is overleden. In andere woorden, de levensduur van broers/zussen met dezelfde naam in één gezin kan niet overlappen. Deze controle wordt nu ook automatisch op publicaties op Genealogie Online uitgevoerd.

Twee voorbeelden van deze fout
Een voorbeeld om het probleem inzichtelijk te maken. Antonius Willem Dekker en Grietje Willems Schaaik kregen 5 kinderen:

  • Nicolaa Dekker (1799-????)
  • Wilhelmus Dekker (1800-1848) *1
  • Jacobus Dekker (1803-????)
  • Catharina Dekker (1805-????)
  • Wilhelmus Dekker (1808-????) *2

In dit gezin komt twee maal een Wilhelmus voor. De eerste Wilhelmus leefde van 1800 tot en met 1848. De tweede Wilhelmus werd geboren in 1808. Dat kan natuurlijk niet kloppen! Genealogie Online geeft dit als volgt weer:

image

Bovenstaand voorbeeld kun je nog ´in één oogopslag´ zien, maar dat is niet altijd het geval. De door Genealogie Online uitgevoerde controle kijkt niet alleen naar datum van geboorte en overlijden. De door Tamura Jones beschreven methode minimal lifetime approach wordt gehanteerd. Er wordt geprobeerd om de minimale levensduur te bepalen van een persoon door te kijken naar andere gebeurtenissen in het leven van de persoon, zoals een huwelijk of geboorte van kinderen.

Het volgende voorbeeld toont een overlap die minder snel aan het licht komt. Martinus Maas en Maria van den Dungen kregen 9 kinderen:

  • Hendrica Maas (1839-1866)
  • Johanna Maas (1837-1840) *1
  • Christina Maas (1841-????)
  • Johanna Maas (1844-????) *2
  • Hendrina Maas (1848-????)
  • Johanna Maas (1853-????) *3
  • Martinus Maas (1856-1932)
  • Engelbertus Maas (1843-1903)
  • Johannes Maas (1850-1852)

We zien hier 3 maal een Johanna. De eerste Johanna is overleden in 1840, dus vóór Johanna *2 en Johanna *3.

Van Johanna *2 en Johanna *3 is echter geen datum van overlijden bekend. De tweede Johanna zal zijn overleden voor 1853, want er kan geen overlap zijn in de levensduur. Gaan we echter de minimale levensduur van de beide Johanna´s bepalen dan zien we het volgende: Johanna *2 blijkt getrouwd in 1872 en Johanna *3 blijkt getrouwd in 1879. De minimale levensduur van deze twee Johanna´s is dus resp. 1844-1872 en 1853-1879. Er is overlap, dat klopt dus niet! Is eigenlijk één Johanna twee keer getrouwd?

Genealogie Online geeft dit als volgt weer:

image

Meest voorkomende fouten/waarschuwingen

Met de uitbreiding van de lijst van controles werd het ook eens tijd om te kijken naar aantallen: welke inconsistenties komen er vaak voor?

image

De aantallen geven het aantal keer dat de inconsistentie is gevonden bij de bijna 20 miljoen personen op Genealogie Online. Hierbij dient opgemerkt te worden dat een deel zeker gaat om fouten (het rode icoontje), het andere deel zijn waarschuwingen (het gele icoontje), deze kunnen een fout betreffen maar kunnen ook goed zijn.

Met stip op nummer 1 is de Same Name Children Consistency Check binnengekomen! Door de grote omvang van geanalyseerde stambomen (>5600)kun je gerust zeggen dat dit de meest voorkomende fout in stambomen is.

Dit valt wellicht te verklaren door het feit dat onderzoekers niet direct opkijken van kinderen met dezelfde naam in één gezin. Dat komt gewoon voor. Maar, dit opent echter wel de deur voor fouten: gebeurtenissen worden aan de verkeerde persoon gekoppeld. Doordat stamboomprogramma´s niet controleren op de overlappende levensduur van kinderen met dezelfde naam in een gezin, wordt het ook niet snel opgemerkt.

Komt deze fout ook voor in uw genealogische gegevens?

Bent u benieuwd of deze fout ook in uw genealogische gegevens voorkomt? U kunt eenvoudig in 4 stappen uw genealogische gegevens publiceren op Genealogie Online. De controles worden automatisch uitgevoerd en maken deel uit van het gratis Basis abonnement.